KLEURLINGEN-AFRIKAANS

 
Het Afrikaans krijgt het de laatste jaren zwaar te verduren. Het wordt beschouwd als de taal van de blanke onderdrukkers. Hier wordt voorbij gegaan aan het feit dat het Afrikaans door de meerderheid van de bevolking in de Westkaap - blanken èn kleurlingen - gesproken wordt. Ook door de kleurlingbevolking in andere delen van Zuid-Afrika.

Door de verwantschap met het Nederlands is het Afri-kaans voor ons met enige moeite nog wel te volgen.
Er zijn duidelijke verschillen. Bijvoorbeeld

qua uitspraak: ik weet --> ek wie-et ; boom --> bo-em
qua spelling: schrijf --> skryf; ogen --> oë
qua werkwoorden: loop, loopt, lopen --> loop
qua tijden: loop, liep, gelopen --> loop, het geloop
een dubbele ontkenning: Ek het dit nie geweet nie
vertaald Engels: computer --> rekenaar; aids --> vigs
qua woordenschat: langzaam --> stadig; veel --> baie

Het kleurlingen-Afrikaans in de Westkaap wordt wel als 'plat' bestempeld door de andere intonatie en uitspraak
Weet jy waar hy woon?
(Weet jij waar hij woont?) -->
Wiet djy waar hy woen?

Het taalgebruik van vele kleurlingschrijvers, doorspekt met Engels, vol creatieve vondsten en geschreven in straattaal, maakt het Afrikaans bijzonder levendig.

Stichting Klawer wil via tal van activiteiten dit kleurlin-gen-Afrikaans van dichters en verhalenvertellers in Nederland onder de aandacht brengen. De titel van het eerste benefietconcert voor de kids in Klawer - EK IS OEK IMPORTANT - geeft daar blijk van. Het is ontleend aan de titel van een gedicht van Pieter Snyders.




EK IS OEK IMPORTANT

As al julle geldgatte
julle geld gespendit,
en julle bananaskille
innie slootjie gegooi het,
en julle bustikkits
soes confetti gestrooi het,
en julle staain en cool drinks opgedrink het,
en julle borrels en blikkies
in 'n gangetjie gesit het,
en julle visgraatbolle
en vrot vrugte
en stukkende boksies
en papiere
rondgegooi het...

dan kom ek
en maakie wêreld weer skoon:
soe,
ek is oek important.
IK BEN OOK BELANGRIJK

Als al jullie rijke stinkerds
jullie geld uitgegeven hebben,
en jullie bananenschillen
in de sloot gegooid hebben
en jullie buskaartjes
als confetti gestrooid hebben
en jullie wijn en frisdranken
opgedronken hebben
en jullie flessen en blikjes
in een steegje gezet hebben
en jullie visgraatklonten
en verrotte vruchten
en kapotte doosjes
en papieren
rondgegooid hebben...

dan kom ik
en maak de wereld weer schoon:
dus
ik ben ook belangrijk.

PIETER SNYDERS